فلنج دنده ای یا رزوه ای چه نوع فلنجی است و چه کاربردهایی در صنعت دارد؟

فلنج چیست؟

فلنج ‌ها یکی از انواع پرکاربرد اتصال ‌دهنده ‌های خطوط لوله ‌کشی هستند که بسته به نوع کاربرد، سیال موردنظر و … از انواع متنوعی نیز برخوردار هستند.

فلنج ‌ها این امکان را به کاربران می ‌دهند تا بتوانند آنها را به راحتی باز و یا بسته کنند.

و همچنین بتوانند یک خط لوله را به راحتی به سایر اتصالات، شیرآلات و یا یک خط لوله دیگر متصل نمایند.

فلنج ‌ها در انواع متریال های فولادی، فلنج استیل و فلنج گالوانیزه تولید و به بازار عرضه می‌ گردند.
می توان انواع فلنجها را از نظر شکل ظاهری به فلنج گلودار، فلنج کور، فلنج اسلیپون و … تقسیم کرد.

فلنج های فولادی انواع متعددی را شامل می ‌شوند که از این میان می توان به فلنج ‌های زیر اشاره نمود:

فلنج کور فولادی
فلنج تخت فولادی
فلنج اریفیس فولادی
فلنج اسلیپون فولادی
فلنج لانگ فولادی
فلنج لبه دار فولادی
فلنج گلودار جوشی فولادی
فلنج عینکی فولادی
فلنج راکتی فولادی
فلنج دنده ای فولادی
فلنج دنده ای فولادی یکی از انواع فلنج های فولادی است که دارای کاربرد گسترده ای در صنعت می‌باشد.

فلنج دنده‌ای (رزوه‌ای) فولادی

فلنج دنده‌ای فولادی یا فلنج رزوه‌ای فولادی دارای رزوه در سوراخ وسط صفحه دیسکی می باشد.

این نوع فلنج‌ ها زمانی مورد استفاده قرار می ‌گیرند که امکان جوش دادن نباشد و یا جوش دادن سخت باشد.

درواقع ویژگی بارز فلنج‌ های دنده‌ای، عدم نیاز به جوشکاری می ‌باشد.

اما در مواردی که فشار کار بالاست و همچنین جهت اطمینان از آب ‌بندی یک پاس جوش آب ‌بندی نیز به همراه آن استفاده می ‌شود.

فلنج دنده ‌ای در انواع سایزها تولید و عرضه می‌گردد.

اما از طرفی این نوع فلنج در سایزهای کوچک ‌تر و لوله‌ هایی با قطر کمتر کاربرد گسترده‌ تری دارند.

از مزایای فلنج دنده‌ای فولادی می ‌توان به مواردی همچون عدم نیاز به جوشکاری، تحمل فشار و دمای بالا، نصب آسان، مقرون به صرفه، طول عمر طولانی و سرعت بالای اتصال اشاره نمود.

استانداردها، ابعاد فلنج رزوه ای یا فلنج دنده ای

فلنج های رزوه‌ای یا فلنج دنده‌ای را می ‌توان در فشار بسیار بالا استفاده کرد.

مهمترین مزیت آنها این است که می‌توان بدون نیاز به جوشکاری مونتاژ کرد.

ASME / ANSI B16.5 کلاس 150 TH

ASME / ANSI B16.5 کلاس 300 TH

ASME / ANSI B16.5 کلاس 600 TH

ASME / ANSI B16.5 کلاس 900 TH

DIN 2565 PN6

DIN 2566 PN10

ویژگی ‌های فلنج دنده ای

با اهمیت ترین ویژگی فلنج ها و همین طور فلنج دنده ای، نسبت به روش های دیگر مانند جوشکاری، امکان باز و بسته کردن آن ها به وسیله پیچ و مهره است. این ویژگی منحصر به فرد امکان جدا سازی راحت و تعمیرات قسمت های مختلف از خطوط لوله کشی را فراهم می کند. از بین ویژگی های متنوع فلنج دنده ای، این ویژگی که برای اتصال به قطعات نیاز به جوشکاری ندارند، باعث شده است تا فلنج دنده ای محبوبیت بالایی در صنعت تاسیسات داشته باشد و یکی از فلنج های کاربردی در صنایع متنوع باشد.

مزیت های فلنج دنده ای در زیر به صورت خلاصه آمده است:

• فلنج های دنده ای دسترسی آسان به تمیزکاری، بازرسی و تعمیرات را فراهم می کنند.
• مزیت اصلی فلنج های دنده ای نسبت به فلنج های جوشی اتصال آن ها به لوله بدون استفاده از جوشکاری است.

درحالیکه فلنج دنده ای این مزیت را دارد که امکان اتصال بدون جوشکاری و در نتیجه ارزان و راحت تر را به قطعات دارد اما دارای محدودیت ها و عیوبی نیز است. از مهم‌ترین محدودیت های فلنج های دنده ای می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• فلنج دنده ای برای اتصال به لوله با ضخامت کم مناسب نیست.
• در شرایطی که سیال سمی و حساس است، نمی توان از فلنج دنده ای استفاده کرد.

علت مناسب نبودن فلنج دنده ای برای اتصال به لوله با ضخامت کم، مشکلات موجود در ایجاد رزوه بر روی لوله های با ضخامت کم است. همچنین، دلیل عدم امکان استفاده از فلنج های دنده ای در مکان هایی که سیال حساس و سمی وجود دارد به علت امکان وجود نشتی کم در اتصالات رزوه ای و خطر آفرین بودن بسیار زیاد اینگونه سیالات در صورت نشت کردن به محیط است.

نحوه نصب فلنج

فلنج ها برای نصب به صورت جفت به کار برده می شوند، که هر یک از آن ها از یک سمت به لوله و از سمت دیگر به فلنج دیگر متصل هستند.

اتصال فلنج ها به یکدیگر به وسیله پیچ و مهره صورت می گیرد.

به همین سبب دارای امکان باز و بسته شدن آسان و سریع تر نسبت به دیگر روش های اتصال لوله ها و شیرآلات صنعتی هستند.

همانطور که پیش تر نیز گفته شد، اتصال فلنج به لوله و یا شیرآلات به دو روش صورت می گیرد.

در برخی، فلنج ها به وسیله جوش به لوله یا دیگر تجهیزات متصل شده و در برخی دیگر در داخل فلنج و سطح لوله رزوه هایی وجود دارند که سبب اتصال فلنج به لوله و یا دیگر شیرآلات بدون نیاز به جوشکاری می شود.

کاربرد های فلنج دنده ای

کاربردهای فلنج دنده ای بسیار مختلف و زیاد بوده و این نوع فلنج در اکثر صنایعی که با سیالات در دما ها و فشار های بالا سر و کار دارند، مورد استفاده است. به طور خاص فلنج های دنده ای با جنس فولادی را می توان در فشار و دمای بالا مورد استفاده قرار داد زیرا استانداردی برای اندازه ی قطر داخل این فلنج ها وجود ندارد و همچنین می توان آن ها را بدون جوش دادن وصل نمود. پس کاربرد اصلی فلنج دنده ای با توجه به ویژگی های ذکر شده، در مکان هایی که دما و فشار بالا است، هست.